На Карэліччыне актыўна праходзіць тыдзень беларускай мовы. Гэта час, калі кожны мае магчымасць паглыбіцца ў багацце роднай мовы, культуры і літаратуры.
У час тыдня беларускай мовы карэспандэнт “Полымя” патрапіла ў Мір, дзе завітала ў дзіцячы садок г.п. Мір. Адразу кожнага наведвальніка ўстановы сустракае інтэрактыўная зона, прысвечаная Году беларускай жанчыны. Кожны жадаючы можа напісаць на васільку якое-небудзь слова на беларускай мове, адрасаванае жанчыне, і ўпрыгожыць ім сукенку намаляванай прыгажуні.
— Гэта пакуль што задумка, якая павінна выліцца ў цікавы праект “Самае роднае для самай роднай”, — расказвае загадчык установы Наталля Купрыенка. — Каб словы не паўтараліся, мы прапануем бацькам, працаўнікам, дзецям перачытаць усе, што ўжо напісаны, а калі на розум нічога не прыходзіць, мы прапануем скарыстацца тлумачальным слоўнікам беларускай літаратурнай мовы. Спадзяёмся, што сукенка вельмі хутка запоўніцца кветкамі, і тады мы іх збяром, выпішам словы і прапануем бацькам, супрацоўнікам з гэтых слоў скласці лірычны твор жанчыне. Ён можа быць і вершаваны, і ў прозе. Такім чынам атрымаецца акцыя, якая перарасце ў нешта больш грунтоўнае. Спадзяёмся, што будзе шмат конкурсаў, прысвечаных Году беларускай жанчыны, і мы зможам, дзякуючы гэтай задуме, прадставіць ужо гатовую работу.
Як кажа загадчык установы, тыдзень беларускай мовы ў дзіцячым садку праходзіць вельмі актыўна. Гэта і размовы ў групах на роднай мове, беларускія гульні ў час заняткаў фізічнай культурай, развучванне беларускіх песен, далучэнне да беларускіх свят разам з музычным кіраўніком.
Адзін з цікавых заняткаў, дзе выхаванцы далучаюцца да беларускай культуры не толькі ў тыдзень беларускай мовы, але і на працягу ўсяго часу, — гэта батлейка. Не кожны дзіцячы садок зможа пахваліцца такім заняткам.
— Батлейка ў нас нездарма. Справа ў тым, што ў Міры яна існавала з даўніх часоў і вельмі славілася. Браты Сілко з’яўляюцца яе заснавальнікамі. У наш час справу братоў працягвае батлейка Мірскага дзяржаўнага каледжа, якая мае статус нематэрыяльнай культурнай спадчыны. Кіраўніком з’яўляецца Канстанцін Леанардавіч Петрыман. І калі вучні каледжа прыходзяць да нас з прадстаўленнем, то мы бачым, з якім захапленнем і цікавасцю нашы выхаванцы глядзяць гэту пастаноўку. Вось так мы і вырашылі зрабіць у нашым садку батлейку. З аднаго боку працягваем справу братоў Сілко і далучаемся не толькі да беларускай культуры, але і да гісторыі Міра. А з другога боку гадуем дастойную змену ў батлейку Мірскага дзяржаўнага каледжа.
У мінулым годзе выхавальнікі дзіцячага садка разам з бацькамі зрабілі саму батлейку і лялькі. У гэтым годзе яна пачала дзейнічаць. Карэспандэнту “Полымя” пашчасціла ўбачыць і само прадстаўленне.
— Ёсць у нашай установе яшчэ адзін цікавы куточак, які дзейнічае не толькі на тыдні беларускай мовы, але і ўвесь час, — працягвае Наталля Купрыенка. — Гэта этнічны куточак “Беларуская хатка”, які існуе на працягу 18 гадоў. Пачыналася ўсё з некалькіх экспанатаў, якія прынеслі працаўнікі дзіцячага садка. Куточак стаў запатрабаваны, таму мы па сённяшні дзень працягваем гэту справу. Набываць экспанаты нам дапамагаюць не толькі бацькі, але і мясцовыя жыхары. Куточак з’явіўся яшчэ ў былым будынку, і калі садок пераехаў у новы, мы адразу знайшлі месца для яго.
Разам з выхаванцамі карэспандэнт патрапіла на гістарычную экскурсію па этнакутку. Там ёсць такія эксклюзіўныя экспанаты, як абутак пачатку ХІХ стагоддзя, саматканыя дываны, насценнае радыё былых часоў, печ, зробленая рукамі рабочага па рамонце будынкаў Анатоля Іванавіча Гусакова, у якой ёсць і заслон, і прыпек.
У сярэдняй школе г.п. Мір імя Г.І. Сташэўскай не менш насычана праходзіць тыдзень беларускай мовы. Тэматычныя ўрокі, акцыі, гульні, выставы — усё дзеля таго, каб нагадаць пра каштоўнасць і непаўторнасць беларускай мовы як асновы нацыянальнай ідэнтычнасці.
Кабінет беларускай мовы. За дзвярыма ідзе не проста ўрок, а месціцца самае сапраўднае лінгвістычнае кафэ “Мова.by”. Вучні 5 “А” класа адведалі такія цікавыя стравы, як салата «Лексічны венігрэт», зацірка «Лінгвістычны крос», гарнір «Літаратурны пачастунак», дранікі “Фразеалагічны калейдаскоп”, рулет “Арфаграфічная вясёлка” і іншыя. Дзеці з задавальненнем выконвалі прапанаваныя заданні і тым самым атрымлівалі новыя веды.
Вучням 6-7-х класаў не давялося адведаць мудрагелістых страў, затое яны прынялі ўдзел у гульні “Моўная павуціна”. Дзяўчынкам і хлопчыкам трэба было добра пастарацца, каб не заблытацца ў павуцінні тэм: “Бацькаўшчына”, “Беларуская мова”, “Беларуская літаратура”, “Лексіка”, “Загадкі”. Вучні добра справіліся з гульнёй, якая садзейнічала развіццю вобразнага і лагічнага мыслення, а таксама выхаванню пачуцця любові да Беларусі.
Выхаванцы дзіцячага школьнага аздараўленчага лагера “Наследники Победы” ў час дадатковых канікул таксама адкрываюць для сябе нешта новае. Вось і на гадзіне роднай мовы “Беларуская мова — мелодыя сэрца” дзеці бліжэй пазнаёміліся з беларускімі аўтарамі, кнігамі і творамі, якія сталі сапраўдным адкрыццём для выхаванцаў і выклікалі вялікую цікавасць.
Не толькі цікавыя тэматычныя заняткі адкрываюць новыя веды і садзейнічаюць любові да роднай мовы, але і розныя акцыі ў час перапынкаў.
Настаўніцкая. Кожны выкладчык рыхтуецца да наступнага ўрока. Але крыху адпачыць і падняць сабе настрой настаўнікам дапамагае акцыя “Пажаданні ад усяго сэрца”, дзе кожны з невялічкага кошыка можа выцягнуць сабе пажаданне на роднай мове. На калідоры з вучнямі праводзіцца “Перакладчыцкі аўкцыён”, дзе за правільны пераклад вучань атрымлівае цукерку з пажаданнем на беларускай мове. Карэспандэнту “Полымя” таксама ўдалося атрымаць салодкі прыз за правільны пераклад.
Настаўнікі школы лічаць, што такія мерапрыемствы даюць магчымасць не толькі ўзмацніць любоў да роднай мовы, але і спрыяць яе шырокаму ўжыванню ў паўсядзённым жыцці. Кожны зможа адчуць сваю прыналежнасць да вялікай і самабытнай культуры Беларусі.
Кацярына ЖАМОЙДА
Фота аўтара
