22 чэрвеня ў Цэнтры сацыяльнага абслугоўвання насельніцтва Карэліцкага раёна прайшла Гадзіна памяці «Нас памяць кліча ў 41-ы», падрыхтаваная Карэліцкай раённай ветэранскай арганізацыяй сумесна з Цэнтрам.
Слова трымае ветэранскі лідар раёна Валянціна Кошур:
— 22 чэрвеня — Дзень усенароднай памяці ахвяр Вялікай Айчыннай вайны і генацыду беларускага народа. Гэты дзень нагадвае пра ўсіх загінулых у баях, закатаваных у фашысцкай няволі, памерлых у тыле ад голаду і нястач. Мы смуткуем па ўсіх, хто цаною свайго жыцця выканаў святы абавязак, абараняючы ў тыя суровыя гады сваю Айчыну.
Раніцай 22 чэрвеня 1941 года без аб’яўлення вайны фашысцкая Германія і яе еўрапеўскія краіны-саюзнікі напалі на Савецкі Саюз. Дакладную дату нападзення перадаў разведчык Рыхард Зорге. Уварванне ажыццяўлялася сіламі групы армій «Цэнтр» у адпаведнасці з планам «Барбароса». У першы дзень вайны нямецкай атацы падвергся г. Мінск і маленькая застава «Усава» ў г. Гродна. Першымі значнымі падзеямі Вялікай Айчыннай вайны на беларускай зямлі стала абарона Брэсцкай крэпасці, якая працягвалася больш месяца. У ходзе баёў загінула каля 2 тысяч абаронцаў. Так пачалася Вялікая Айчынная вайна, якая працягвалася 1418 дзён і начэй, і ў якой СССР згубіў каля 27 мільёнаў чалавек, але змог выстаяць.
Валянціна Іванаўна адзначыла, што не абышла гэтая вайна і Карэліцкі раён. Нашы жыхары даведаліся пра пачатак вайны ў 12 гадзін дня 22 чэрвеня. У пачатку вайны на тэрыторыі раёна сталі стварацца партызанскія атрады, якія пасля аб’ядналіся ў 6 партызанскіх брыгад, якія дзейнічалі на тэрыторыі Карэліцкага, Мірскага, Стаўбцоўскага і Навагрудскага раёнаў. 26 чэрвеня наш раён быў акупіраваны і стаў арэнай жорсткіх дзеянняў фашыстаў. Пачаліся масавыя растрэлы, рабаванні і стварэнне яўрэйскіх гета. У гады вайны з нашага раёна было вывезена на прымусовыя работы ў Германію і яе краіны-саюзніцы 1154 чалавекі.
Спалена часткова 59 вёсак, знішчана поўнасцю 12 вёсак, а ў іх 563 жыхара. Вёску Новае Сяло палілі двойчы.
На тэрыторыі нашага раёна пахавана больш 500 воінаў, знішчана амаль чатыры тысячы мірных жыхароў, загінула 132 партызаны і падпольшчыкі. За гады вайны нашаму раёну нанесены ўрон прыкладна на 530 мільёнаў рублёў. Акупацыя гарадскога пасёлка і ўсяго раёна працягвалася больш трох гадоў — да 8 ліпеня 1944 года.
Наш раён вызваляла 120-я стралковая дывізія пад камандаваннем Героя Савецкага Саюза генерал-маёра Яна Янавіча Фогеля і палкоўніка Канавалава з 7 на 8 ліпеня.
— На сённяшні дзень у раёне жывуць два ветэраны і пяць малалетніх вязняў фашызму. Гэта дзякуючы ветэранам Вялікай Айчыннай вайны мы жывём сёння пад мірным і шчаслівым небам. Нізкі ім паклон і вялікія словы падзякі за мужнасць і доблесць. Сёння мы ўспамінаем тых, хто абараняў нашу Радзіму ў гады вайны. Гэта Герой Савецкага Саюза Уладзімір Зянонавіч Царук, Павел Арсеньевіч Жалезняковіч, Леанід Іванавіч Васілеўскі, Фёдар Пятровіч Бядрыцкі, Анастасія Якаўлена Грышына, Анатолій Канстанцінавіч Цобкала, Нона Сяргееўна Навіцкая і многія іншыя, — сказала Валянціна Кошур.
Увазе прысутных было прадстаўлена відэа пра Героя Савецкага Саюза, ураджэнца наша раёна Уладзіміра Зянонавіча Царука.
На мерапрыемстве прагучалі вершы і песні ў выкананні ветэранаў працы райцэнтра. Ветэран працы галіны культуры раёна Васілій Чартко назваў 22 чэрвеня датай смутку і агульнай бядой для ўсіх. Глыбока запалі ў душу яго выступленне і Мікалая Друцькі, а таксама — вакальнай групы «Сударушка», Тамары Юрчык, Надзеі Брэган, Ірыны Дораш, Марыі Бучацкай, Васілія Генака, Лідзіі Алясюк, Марыі Касцюкевіч.
Вядучая мерапрыемства, псіхолаг ЦСАН Карэліцкага раёна Алена Акулік адзначае:
— Мы сёння падарылі свае песні і вершы ў знак прызнання і ўдзячнаці за Вялікую Перамогу і мір на зямлі. Няхай гэта страшная бяда ніколі не паўторыцца.
Галіна СМАЛЯНКА
Фота Кацярыны ЖАМОЙДЫ
