У гэтым навучальным годзе новыя падыходы да арганізацыі харчавання ва ўстановах адукацыі краіны страцілі ранейшы эксперыментальны статус. З 1 верасня ва ўсіх школах раёна меню і графікі прыёму ежы максімальна падпарадкаваны запытам навучэнцаў і іх бацькоў. Зразумела, з улікам прынцыпаў і нормаў здаровага харчавання.
Кампетэнтна
— Да пачатку 2024/2025 навучальнага года праведзены рамонтныя работы аб’ектаў харчавання ўстаноў адукацыі, набыта халадзільнае і тэхналагічнае абсталяванне, кухонны і абедзенны інвентар. На гэтыя мэты было выдаткавана каля 39,8 тысячы рублёў. У новым навучальным годзе будуць функцыянаваць 10 аб’ектаў харчавання ўстаноў агульнай сярэдняй адукацыі. Работнікі сталовых будуць гатаваць для 1514 навучэнцаў, — расказала начальнік аддзела адукацыі Карэліцкага райвыканкама Ірына Асташэвіч.
— Кардынальных змен у арганізацыі харчавання ў гэтым годзе не будзе. Летась у шэрагу школ раёна правялі эксперымент па ўкараненні новых прынцыпаў харчавання. У прыватнасці, дзецям прапанавалі стравы, якія адпавядаюць іх смакавым перавагам. Пілотны праект станоўча ацанілі і навучэнцы, і бацькі. У гэтым навучальным годзе на новыя прынцыпы арганізацыі харчавання перайшлі ўсе школы раёна. Як тэхналагічныя карты, так і рацыёны харчавання праходзяць гігіенічную ацэнку ўстановай дзяржсаннагляду на прадмет вызначэння эпідэміялагічных рызык і адпаведнасці прынцыпам дзіцячай дыетэтыкі. Такую ацэнку прайшлі 69 страў і 3 рацыёна харчавання, — дадала інжынер ДУ “Цэнтр для забеспячэння дзейнасці бюджэтных і іншых арганізацый Карэліцкага раёна” Наталля Ласко.
На дзяржаўную датацыю ў раёне сёлета будуць харчавацца 72,5 % навучэнцаў.
Сума, якая выдаткоўваецца дзяржавай на аднаразовае бясплатнае харчаванне, складае: 6-10 гадоў (1-4 клас) — 1 рубель 60 капеек; 10 гадоў (5 клас ) — 2 рублі 29 капеек; 11-18 гадоў (5-11 клас) — 2 рублі 70 капеек. Двухразовае бясплатнае харчаванне складае: 6-10 гадоў (1-4 клас) — 3 рублі 89 капеек.
Рэформы ў школьнай сталовай
Так, сёння абеды ў школе ўжо не тыя, што былі раней. А ўсё дзякуючы таму, што ў 2022 годзе Міністэрства адукацыі запусціла ў краіне пілотны праект па рэарганізацыі школьнага харчавання. У ходзе эксперыменту, удзел у якім прымала шэсць устаноў адукацыі раёна, былі вывучаны смакавыя перавагі навучэнцаў і вызначаны асноўныя напрамкі работы па ўдасканаленні работы школьных сталовых. Пачынаючы з гэтага навучальнага года напрацоўкі, якія станоўча зарэкамендавалі сябе, сталі актуальнымі ва ўсіх 10 школах раёна. Варта адзначыць і тое, што дзякуючы рэформе школьнага харчавання змяніўся не толькі пералік школьных страў, але і тэхналогія іх прыгатавання.
Што тычыцца графікаў харчавання навучэнцаў, то і тут адбыліся змены. Калі раней школьнікаў маглі запрасіць у сталовую пасля першага ўрока, то цяпер карміць рэкамендавана не раней чым праз 2-2,5 гадзіны ад пачатку працы ўстановы адукацыі.
Падчас аднаго з перапынкаў карэспандэнт газеты “Полымя” зазірнула ў сталовую СШ №2 райцэнтра. Гэта ўстанова па-новаму пачала карміць вучняў з гэтага навучальнага года. Школьнікі хутка справіліся з абедам, пакінуўшы ўсе талеркі пустымі. Тое, што прапанаванае меню дзецям спадабалася, навучэнцы не хавалі. Звярнуўшыся да іх, запытала, якія стравы ім ужо паспелі палюбіцца.
– Любімыя – пюрэ бульбяное з катлетай з птушкі, запяканка з тварагу, наггетсы з птушкі, салаты “Хрусцік” і “Гарошынка”, піца “Выдатнік”, сасіска ў цесце, пернікі па-хатняму, – наперабой гаварылі пяцікласнікі.
А вось стравы з рыбы, рагу агародніннае не зусім ім падабаюцца.
Дырэктар школы Вікенцій Браніцкі расказаў:
– У мінулым навучальным годзе ў школах краіны праходзіў пілотны праект, накіраваны на ўдасканаленне арганізацыі школьнага харчавання. Удзелу ў дадзеным праекце нашай школе перашкаджала наяўнасць другой змены. У 2024/2025 навучальным годзе пасля змены рэжыму работы ўстанова адукацыі актыўна ўключылася ў рэалізацыю новых прынцыпаў арганізацыі школьнага харчавання, сутнасць якіх ва ўжыванні запатрабаваных у дзяцей страў і рацыёнаў харчавання.
Загадчык сталовай Ала Краскоўская адзначыла, што гадамі школьнае харчаванне было арганізавана на аснове зборніка рэцэптур. І хай там быў дастатковы пералік страў, але выбіраліся пераважна простыя ў выкананні, а складаных пазбягалі. Так, няпроста прыгатаваць дранікі, бабку або складаную салату. Такім і быў рацыён: што больш простае і бяспечнае. Зразумела, што і ў дарослых, і ў дзяцей з часам з’яўляюцца новыя смакавыя перавагі. Навучальны год толькі пачаўся, а разам з ім у меню школьнікаў установы з’явіліся новыя стравы.
Падчас раздачы абедаў заўважыла, што сталы накрываюцца рознымі стравамі. Ала Іванаўна патлумачыла:
– Сёння ў меню для вучняў 1-4 класаў – пяльмені з маслам сметанковым, чай з цукрам, батон з маслам. Кошт такога абеду – 1 рубель 60 капеек. Для вучняў 5-11 класаў кошт абеду складае 2 рублі 70 капеек. Згодна прыкладнаму распрацаванаму дзесяцідзённаму меню сёння ім прапануем салату “Школьныя гады”, шніцаль са свініны, кашу пярловую, сок яблычны, батон, яблык, а пачынаючы з шостага класа ў дадатак яшчэ і маленькая шакаладка.
Гэты навучальны год пакажа вынікі праекта. Уся інфармацыя будзе канцэнтравацца і разглядацца на ўзроўні Урада. Магчыма, неабходна і карэкціроўка, але эксперымент завершаны.
Вельмі ж даспадобы прыйшлася школьнікам салата “Хрусцік”. Сакрэт яе прыгатавання мне таксама раскрылі. Робіцца яна з памідораў, сыру, кукурузы, грэнак з пшанічнага хлеба, і ўсё гэта запраўляецца маянэзам або смятанай.
Адобрана дзецьмі
Адна з самых любімых страў – аладушкі “Нежанка”. Я даведалася іх рэцэпт, раптам вам захочацца прыгатаваць нешта новенькае і дома.
Філе птушкі прапусціць праз мясарубку, дадаць маянэз або смятану, яйка, крухмал і соль. Гатовую масу пакінуць у халадзільніку на 1 гадзіну і смажыць у духоўцы да румянай скарыначкі.
На 4 порцыі:
336 г курынага філе,
1 яйка курынае,
80 г смятаны або маянэзу,
20 г крухмалу.
Кацярына КУКАНАВА
Фота аўтара
