Думаю, што ў кожнай беларускай сям`і ёсць свая гісторыя, звязаная з ваеным часам.
Калі пачалася Вялікая Айчыная вайна, майму прадзеду Уладзіміру Ціханавічу Парфёнку было 29 гадоў. Ён пражываў у вёсцы Даўгінава разам са сваімі бацькамі (былы Скорыцкі сельсавет Мірскага раёна). У яго быў малодшы брат Міхаіл. Праз некаторы час яны пайшлі ў 1-ы Камсамольскі партызанскі атрад, які знаходзіўся ў Налібоцкай пушчы. Разам з таварышамі па зброі змагаліся з нямецка-фашысцкімі захопнікамі, удзельнічалі ў розных баявых аперацыях.
Пасля вызвалення раёна ад ворага, у ліпені 1944 года, абодва былі прызваны ў Чырвоную Армію. Ваявалі на фронце ва Усходняй Прусіі. Радавы Уладзімір Парфёнка быў мінамётчыкам 434 стралковага палка 169 дывізіі 2-га Беларускага фронту. 21 студзеня 1945 года ў час аднаго з баёў, у лясной мясцовасці, атрымаў асколачнае раненне жывата ў 12 месцах. Ён быў адпраўлены на лячэнне ў эвакуацыйны шпіталь № 4856, які знаходзіўся ў Каўнасе. Тады не спадзяваўся, што застанецца жывым. “Нічога больш не хацелася, а толькі пераступіць родны парог бацькоўскай хаты, удосыць, ад смагі, напіцца халоднай вады і памерці, каб не чуць нясцерпнага болю” – часта ўспамінаў франтавік, калі заходзіла гаворка аб вайне.
Дзень Перамогі Уладзімір сустрэў у шпіталі. Пасля частковага выздараўлення, у чэрвені 1945 года, вярнуўся на малую радзіму. Доўгі час працаваў кладаўшчыком у мясцовым калгасе (цяжкая праца была забаронена дактарамі). У вёсцы яго лічылі майстрам на ўсе рукі. З дапамогай аднавяскоўцаў пабудаваў дом. Разам з жонкай Аляксандрай, энергічнай і працавітай, пасадзілі прыгожы сад, выхавалі траіх дзяцей – двух сыноў і дачку. У прадзеда быў любімы занятак – развядзенне паштовых галубоў. Ён гадзінамі стаяў і не адводзіў вачэй ад гэтых прыгожых птушак. Яны садзіліся на вільчак хлява і падоўгу буркавалі яму. Пасля, як па камандзе, узляталі ў неба, дэманструючы розныя элементы палёту. Ад усяго гэтага гаспадар адчуваў душэўнае замілаванне і на нейкі момант забываўся пра свой боль. І так кожны дзень…
Здавалася, жыць бы, ды жыць. Аднак раненне давала аб сабе ведаць, стан здароўя з года ў год пагаршаўся. У маі 1986 года інваліда вайны не стала. Ён пахаваны ў вёсцы Даўгінава. Уладзімір Ціханавіч за мужнасць і адвагу ў барацьбе з нямецка-фашысцкімі захопнікамі быў узнагароджаны ордэнамі Чырвонай Зоркі і Айчыннай вайны 1 ступені, многімі медалямі, у тым ліку “За Перамогу над Германіяй”.
Лёс Міхаіла склаўся трагічна. Апошнім месцам службы байца была 5-ая стралковая Арлоўская ордэна Леніна чырванасцяжная дывізія. Армейская спецыяльнасць – ездавы. 15 лютага 1945 года ён быў цяжка паранены і памёр на полі боя ў свае няпоўныя 22 гады.
У сакавіку 1945 бацькі атрымалі пахаванку аб смерці сына, копія якой захавалася па сённяшні дзень. Не без хвалявання чытаю скупыя радкі: “Красноармеец Парфёнко Михаил Тихонович в бою за социалистическую Родину, верный воинской Присяге, проявил геройство и мужество… Похоронен с отданием воинских почестей в Восточной Прусии севернее д. Линдмансдорф. Командир 31 отдельного медико-санитарного батальона майор м/с Сироткин, начальник штаба майор Боричевский”.
Пасля вайны яго астанкі былі перазахаваны на савецкіх вайсковых могілках у г. Браневе, магіла № 7 (Польша). Шкада, што мне не давялося пабываць на гэтым святым месцы, аддаць даніну павагі і памяці свайму сваяку. А яшчэ застаецца для мяне загадкай: ці захаваліся сёння брацкія магілы савецкіх салдат у Браневе?
Гэтую гісторыю расказаў мне мой дзядуля, ганаровы ветэран, падпалкоўнік міліцыі ў адстаўцы Міхаіл Уладзіміравіч Парфёнка. Яна моцна ўразіла мяне. І я буду заўжды памятаць імёны тых, хто аддаў сваё жыццё за сённяшні шчаслівы дзень, за мірнае блакітнае неба.
Гістарычная памяць аб вайне павінна захавацца ў сэрцах маладога пакалення!
Цімафей ПАРФЁНКА,
вучань 8 “А” класа ДУА “Сярэдняя школа № 1 г.п. Карэлічы”
Фота Міхаіла ПАРФЁНКА
