Карэліцкі край мае цікавую і багатую гісторыю. Шмат таленавітых і працавітых людзей пайшло з Карэліччыны. Сярод іх пісьменнікі, навукоўцы, спартсмены і іншыя. Але больш за ўсіх славіцца Карэліцкі край людзьмі, якія амаль усё сваё жыццё прысвяцілі працы на роднай зямлі. Бо не бывае зямлі без чалавека, як і чалавека без зямлі.
Старшыню СВК “Жухавічы” Міхаіла Штыцько можна назваць сапраўдным сынам сваёй зямлі. Нарадзіўся ў вёсцы Кожава Жухавіцкага сельсавета. Там вырас, там пабудаваў сваё асабістае жыццё, там працуе на карысць сваёй малой радзімы.
— Скончыў я Гродзенскі сельскагаспадарчы інстытут, дзе атрымаў спецыяльнасць вучонага агранома, — расказвае Міхаіл Міхайлавіч. — Адразу пасля заканчэння вярнуўся на малую радзіму і па сённяшні дзень працую тут. Яшчэ пры паступленні ў мяне была мэта вярнуцца і працаваць на карысць роднага калгаса. Таму я з’яўляўся калгасным стыпендыятам, сучаснай мовай кажучы, узяў мэтавае накіраванне.
Як кажа Міхаіл Штыцько, працаваць у сельскай гаспадарцы — гэта прызванне, усе яго продкі былі адданы зямлі.
— Мой дзядуля яшчэ ў 1939 годзе стаяў на чале фарміравання, а пасля стаў старшынёй калектыўнай гаспадаркі “1-е Мая”, цэнтр якой знаходзіўся ў вёсцы Уша. У Жухавічах на той момант стварылася калектыўная гаспадарка “17 Верасня”. А потым была вайна. Усё, што стварылі нашы дзяды, ляжала ў руінах. Пасля вайны людзі пачалі падымацца на ногі, было створана шмат малых гаспадарак на тэрыторыі сучаснага Жухавіцкага сельсавета: “Шлях да камунізму”, “Імя Будзёнага”, “Перамога”, “Імя Кірава”, “Усход”, “Світанне”, “Новае жыццё”. Амаль кожная вёска — гэта асобная гаспадарка. Пасля яны пачалі аб’ядноўвацца ў больш буйныя і моцныя гаспадаркі. Так утварыліся два моцных калгаса “Імя Жалезняковіча” і “Перамога”. У першы ўваходзілі вёскі Уша, Трашчычы, Радунь, Лемнікі, Пясочная, Кожава, Церабостынь, а ў другі — Вялікія і Малыя Жухавічы, Негнічы, Бурдзевічы, Юравічы. З цягам часу і яны аб’ядналіся ў 1979 годзе ў калгас “Імя Жалезняковіча”. Стыпендыятам менавіта гэтай гаспадаркі я з’яўляўся і ў 1989 годзе прыйшоў на першае месца працы.
Пачынаў сваю працоўную дзейнасць Міхаіл Міхайлавіч з агранома-аграхіміка. Пасля каля 25 гадоў быў галоўным аграномам і намеснікам старшыні ў раслінаводстве, затым восем гадоў намеснікам па вытворчасці. Ужо другі год кіруе сельгаскааператывам.
— Калі я прыйшоў на працу, у калгасе працавала 1 100 чалавек. Было 39 камбайнаў, 120 трактароў, болей за 100 аўтамабіляў, гэта і легкавыя, і грузавыя. Тады ўраджайнасць складала каля 50 ц/га, а пагалоўе буйной рагатай жывёлы — каля васьмі тысяч галоў. На той момант у гаспадарцы было 5 250 га раллі і сельгасугоддзяў каля 9,5 тыс. гектараў. Зараз мы маем іншыя паказчыкі. Напрыклад, ураджайнасць ужо шмат гадоў у нас дасягае 95 ц/га, ралля займае 6 300 га, а сельгасугоддзі — 10 тыс. гектараў. І ўсё гэта дзякуючы намаганням 430 чалавек, якія адказна выконваюць свае абавязкі і сумленна адносяцца да сваёй працы.
За 36 гадоў працы на вачах Міхаіла Штыцько шмат што змянілася ў сельскай гаспадарцы. Напрыклад, калі ён толькі пачынаў свой працоўны шлях, цукровымі буракамі ніхто асабліва не займаўся. У 1995 годзе калгас “Імя Жалезняковіча” першым уводзіў тэхналогію вытворчасці цукровых буракоў у раёне.
— Насамрэч, да 1978 або 1979 года цукровыя буракі яшчэ вырошчвалі на Карэліччыне, потым усе гаспадаркі раптам перайшлі на лён. Ужо з 1995-1996 гадоў, калі мы пачалі ўводзіць тэхналогію вытворчасці цукровых буракоў, астатнія гаспадаркі паступова пачалі займацца гэтай культурай. У нашым калгасе змянілася структура зерневага кліна. Раней большую ўвагу надавалі вырошчванню азімага жыта, цяпер — азімаму трыцікале, азімай пшаніцы і новай культуры, азімаму ячмяню, які дае добрую ўраджайнасць і з’яўляецца асноўным у нарыхтоўцы кармоў. Акрамя гэтага, зараз мы актыўна займаемся вырошчваннем і перапрацоўкай рапсу, чаго не было ў 1990-х гадах. Пад дадзеную культуру мы аддаём каля 600-700 га. Увогуле рапс перыядычна вырошчваўся на тэрыторыі нашага калгаса, але сур’ёзна ім ніхто не займаўся. Зараз — іншая справа.
Калгас “Імя Жалезняковіча” ў 2003 годзе быў рэарганізаваны ў СВК “Жухавічы”. З рэарганізацыяй прыйшлі і змены ў рабоце самога прадпрыемства.
— Як і раней, так і зараз у нас ёсць свае падсобныя промыслы. Ужо чацвёрты год працуе лінія па перапрацоўцы рапсу, ёсць кіслародны цэх, насенная ачышчальная лінія. Калі вярнуцца крышачку назад, у 1980-1990 гады, у нас дзейнічаў цэх пластмасавых вырабаў, дзе выраблялі плёнку і ўсялякія рэчы з пластмасы, якія разыходзіліся амаль па ўсяму Савецкаму Саюзу. Былі комплексы па вырошчванні птушкі. Зараз мы займаемся ў асноўным жывёлагадоўляй. На сённяшні дзень у СВК “Жухавічы” амаль 9,5 тыс.галоў буйной рагатай жывёлы. У параўнанні з 2024 годам пагалоўе вырасла на 850 галоў.
Зараз СВК “Жухавічы” займаецца вытворчасцю мяса, малака, зерня, цукровых буракоў, рапсу. Таксама сельгаспрадпрыемства ў поўнай меры забяспечвае кармамі і зернефуражом пагалоўе буйной рагатай жывёлы.
— Я заўсёды кажу, што без сельскагаспадарчай працы нічога не будзе. Хлеб — усяму галава. Як кажуць у народзе, гаспадарка пачынаецца з раллі, так і чалавечае жыццё пачынаецца з хлеба і малака. Патрэбна мець гонар, што ты працуеш у сельскай гаспадарцы, што ты корміш дзяржаву. Так я стымулюю не толькі сябе, але і ўсіх спецыялістаў, якія прыйшлі да нас працаваць у гаспадарку. Кожны год у сельскай гаспадарцы не падобны да мінулага. За ўвесь час маёй працы гэта першы год, калі надвор’е было непрадбачным, рэзка зменлівым. Але нічога, наступны будзе лепшы. Калі прытрымліваешся тэхналогіі, з душой ставішся да працы — усё атрымаецца. Я лічу, што ў нашым СВК усе людзі працуюць з душой, самааддана, за што я вельмі ўдзячны ім.
Міхаіл Міхайлавіч адзначыў, што з цягам часу праца значна палегчылася. Калі, напрыклад, браць фермы, то раней на ўсіх была лінейная дойка, каровы даілі ў бачкі тры разы на дзень, работнікі фермаў працавалі з пяці раніцы да позняга вечара і дабіраліся да працы пехатою альбо на ровары. А зараз дойка ажыццяўляецца два разы на дзень, малако адразу паступае ў халадзільнік, усіх работнікаў прывозіць транспарт.
За сваю працоўную дзейнасць Маіхаіл Штыцько неаднаразова быў удастоены ўзнагарод за працу ў сельскай гаспадарцы. Гэта ўзнагароды ад Гродзенскага аблвыканкама, ад Міністэрства сельскай гаспадаркі, ад абласных прафсаюзаў. У 2023 годзе старшыня быў узнагароджаны медалём “За працоўныя заслугі”.
— Вельмі прыемна, што адзначылі маю працу. Гэта не толькі мая ўзнагарода, гэта заслуга ўсяго калектыву.
Зараз СВК “Жухавічы” актыўна развіваецца і з’яўляецца адной з перадавых гаспадарак раёна. Толькі ў гэтым годзе прадпрыемства папоўнілася чатырма маладымі спецыялістамі, бо без моладзі не будзе будучыні.
— Наша гаспадарка клапоціцца аб тым, каб калектыў папаўняўся новый зменай. Для гэтага я заўсёды наведваю сельскагаспадарчыя вучэбныя ўстановы, размаўляю з моладдзю, стараюся запэўніць, што менавіта ў нашай гаспадарцы ім будзе добра жыць і працаваць. Самае галоўнае — не абяцаць ім залатыя горы, гаварыць так, як ёсць. Бо калі адзін раз схлусіш, тады і даверу ніколі не будзе. Акрамя мяне, на сустрэчы з будучымі аграрыямі едуць працаўнікі аддзела кадраў і вядучыя спецыялісты. У гэтым годзе шмат заключылі мэтавых дагавораў з такімі ўстановамі, як Віцебская дзяржаўная акадэмія ветэрынарнай медыцыны, Гродзенскі дзяржаўны аграрны ўніверсітэт, Інстытут механізацыі сельскай гаспадаркі, з сельскагаспадарчымі каледжамі: Ільнянскім, Ляхавіцкім, Навагрудскім і Іўеўскім. Кожнаму маладому спецыялісту мы прадастаўляем жыллё, годныя ўмовы працы, выплачваем дзяржаўныя выплаты. Толькі адно да іх пажаданне — каб ім хацелася працаваць.
У далейшым СВК “Жухавічы” не плануе спыняцца на дасягнутым. Кожны год у гаспадарцы нешта аднаўляецца, будуецца, рэканструюецца.
— Плануем не стаяць на месцы, дасягаць новых паказчыкаў. На будучы год ёсць планы будаўніцтва зернесушыльнага комплексу. У гэтым годзе набылі новы камбайн, аўтамабіль МАЗ. У будучым годзе працягнем аднаўляць машынна-трактарны парк. Трэба не стаяць на месцы. Калі рух і праца ідзе, то і гаспадарка жыве. І я лічу, што гаспадарка трымаецца менавіта на людзях, якія тут працуюць. Праца ў сельскай гаспадарцы нялёгкая, але высакародная. Любіце зямлю, працуйце, і яна аддзячыць вам тым жа.
Кацярына ЖАМОЙДА
Фота з архіваў рэдакцыі і СВК “Жухавічы”
