Жыццё чалавека звязана са спажываннем тавараў і паслуг. Парадак іх рэалізацыі і якасць павінны адпавядаць заканадаўству і дзяржаўным стандартам. Для абароны інтарэсаў спажыўцоў у Рэспубліцы Беларусь заснаваны Дзень спажыўца, які штогод праходзіць 15 сакавіка.
«Не павінна быць ніякіх праблем з харчаваннем для нашых людзей. Асабліва малыя гарады, аграгарадкі і вёскі. Гэта нашы людзі. Гэта не багатыя людзі. Яны павінны быць ва ўсім забяспечаны,– падкрэслівае Прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка.
У большасці вёсак раёна ўтрымліваць стацыянарны магазін эканамічна не апраўдана. Разам з тым, нават адзіны жыхар апусцелай вёсачкі не павінен адчуваць сябе абдзеленым. Яму патрэбны свежыя прадукты і іншыя тавары ў разнастайным асартыменце і па стандартных цэнах. Напярэдадні Дня спажыўца карэспандэнт газеты “Полымя” сабрала цікавыя факты пра адзін з магазінаў на колах.
У дарогу разам са мной накіравалася намеснік дырэктара Карэліцкага раённага спажывецкага таварыства Таццяна Александрова, якая расказала, што сем аўталавак Карэліччыны абслугоўваюць больш за 136 вёсак і хутароў. Магазін на колах заязджае ў самыя маленькія населеныя пункты і абслугоўвае 60 вёсак з насельніцтвам ад аднаго да 20 жыхароў. У сярэднім кожная з аўталавак за месяц праязджае 1690 кіламетраў. Дзякуючы такому абсугоўванню сельскія жыхары могуць купляць свежыя прадукты і тавары першай неабходнасці, і гэта адразу выйшаўшы з дому.
Свой прыпынак мы зрабілі ў вёсцы Лыкавічы Турэцкага сельсавета. Жывуць тут парадку трыццаці васьмі жыхароў. Калі вы прыедзеце сюды днём, то нікога на вуліцы не ўбачыце. Амаль усё насельніцтва — гэта пажылыя людзі. У непагадзь яны ўсе па хатах, а з надыходам цяпла пачнуць увіхацца хто на двары, хто на агародзе. Вось бліжэй да 11 гадзін дня на вуліцу заязджае аўтамашына Гродзенскага аблспажыўтаварыства са знаёмым лагатыпам Белкаапсаюза. Гучным сігналам апавяшчае аб сваім прыездзе. Машына спынілася ў вызначаным месцы. У камандзе крамы “на колах” — вопытны кіроўца Сяргей Вядзёрчык і прадавец Алена Ждан. Яны, як салдаты добрых спраў, у любую пару года і ў любое надвор’е спяшаюцца да спажыўцоў.
— Наш працоўны дзень пачынаецца ў восем гадзін раніцы. На базе мы загружаем машыну неабходнымі таварамі і адпраўляемся па вызначаным маршруце: Браносава-Лыкавічы-Лядкі-Новае Сяло-Пагарэлка-Быковічы-Рап’ёва. У кожнай вёсцы робім некалькі прыпынкаў. А калі ёсць такая неабходнасць, калі, напрыклад, стары чалавек не можа дайсці да месца прыпынку аўталаўкі, то становімся непасрэдна каля самага дома, — расказаў кіроўца.
Жыхары заўсёды ведаюць, калі ў наступны раз чакаць аўтамагазін. Графік працы размешчаны на стаянцы. Сярэдні чэк вясковых бабуль і дзядуляў ад 30 да 50 рублёў. Часцей бяруць самыя простыя прадукты: хлеб, малако, тварог, трохі каўбасы. У зімовы час купляюць і садавіну, а ў летні — да агульнага спажывецкага кошыку дадаецца марожанае для ўнукаў, якія прыязджаюць у госці.
Тым часам Алена Ждан ветліва сустракае пакупнікоў. Вось ужо гандаль у самым разгары.
— Вы мне давалі ў мінулы раз слоечку з разынкамі, ёсць яна ў вас? — пытаецца жанчына.
— Для вас знойдзем, — усміхаючыся, адказвае прадавец.
— І яшчэ бохан хлеба і макароны, — дадае пакупніца.
85-гадовая Валянціна Самец гаворыць, што ўжо больш дзесяці гадоў прыходзіць да аўталаўкі. У пакеце — хлеб, малако і кефір. Кажа, што да аўталаўкі ніякіх прэтэнзій няма. Усё прывозіцца свежае. А калі чагосьці няма, то заўсёды можна пакінуць заяўку ў прадаўца, у яе ёсць для гэтага спецыяльны журнал.
Спецыялісты Карэліцкага філіяла аблспажыўтаварыства запэўнілі, што прадукты першай неабходнасці ў аўталаўках і звычайных сельмагах аднолькавыя.
— Асартымент аўтамагазіна фарміруецца з улікам пакупніцкага попыту і асартыментнага пераліку, распрацаванага на падставе рэкамендацый Міністэрства антыманапольнага рэгулявання цэн і гандлю, — адзначыла Таццяна Александрова.
У зносінах з вяскоўцамі вельмі часта людзі хвалілі работнікаў аўталаўкі. Дзякавалі за тое, што да кожнага чалавека даязджаюць. Вяскоўцы свайго жыцця без аўталаўкі не ўяўляюць. Лічаць дастаўку прадуктаў амаль пад самы дом добрай справай.
— Так, да нашай Аленкі ў нас прэтэнзій няма. Яна тактоўная і сумленная. А яшчэ вельмі добразычлівая. Заўсёды спытае, ці не хочам мы чаго асаблівага заказаць на наступны раз, — пахвалілі пакупнікі ветлівага прадаўца.
— Мы задаволены работай нашай аўталаўкі. Прыязджае своечасова, прывозіць усё, што душы заўгодна. Цэны прымальныя, выбар добры. Заяўкі прымаюць на любыя тавары, падкажуць, што набыць на заказ лепш. Сігналяць гучна, праязджаючы па вёсцы. Калі бачаць, што пастаянны пакупнік не выйшаў з дому, абавязкова пацікавяцца, у чым справа, — распавяла Антаніна Карповіч.
А яшчэ мясцовыя пенсіянеркі прызнаюцца: паход да аўтамагазіна — добрая нагода ўбачыцца і распытаць адзін у аднаго пра справы.
Неабходна дадаць, з асабістага назірання, выбар тавараў добры, а цэны нічым не адрозніваюцца ад рознічных і залежаць ад пастаўшчыка тавару. Што тычыцца асартыменту, то гэта ў першую чаргу сацыяльна значныя прадукты. А людзям яны і патрэбныя. Акрамя гэтага, кожны прадавец, ведаючы густы пастаянных пакупнікоў, дадае ў свой асартымент пэўныя гатункі каўбас, малочкі, кандытаркі.
Кацярына КУКАНАВА
Фота аўтара
